Kumaş kalitesi nasıl anlaşılır? Mağazada beş dakikalık kontrol
1 — Elyaf oranı etiketi
İlk bakılacak yer marka etiketi değil, yıkama etiketinin arkasındaki oran. Doğal lif oranı yükseldikçe parça daha iyi nefes alır, daha iyi dökülür ve daha uzun yaşar.
Pratik eşikler şöyle: triko ve kazakta yün, merinos ya da kaşmir oranı en az yüzde elli; gömlekte yüzde yüz pamuk ya da keten; pantolonda yüzde doksanın üstünde yün, pamuk ya da viskon, kalanı esneklik için elastan.
Yüzde yüz polyester her zaman kötü demek değil; mont astarında ya da yağmurlukta doğru tercih. Ama tenine değen bir bluzda polyester, bir yaz günü boyunca fark ettirir kendini.
Viskon, modal ve lyocell doğal selülozdan üretiliyor ve dökümü ipeğe yakın; polyesterle aynı kefeye koyma.
2 — Işığa tut
Kumaşı mağaza tavanındaki ışığa doğru kaldır. Örgü ya da dokuma ne kadar sık görünüyorsa gramaj o kadar yüksektir. Işığın kolayca geçtiği bir tişört, iki yıkamada şeffaflaşır ve formunu kaybeder.
Aynı test koyu renklerde daha da önemli. Siyah bir pantolonun ince olduğunu ancak gün ışığında anlarsın, mağazada değil.
3 — Sık ve bırak
Kumaşı avucunun içinde beş saniye sık, sonra bırak. Kırışıklıklar kendiliğinden açılıyorsa lif diri; derin çizgiler kalıyorsa o parça gün boyu buruşuk duracak.
Keten bu testten kalır ve bu normaldir; ketenin kırışması kusur değil karakter. Yün, viskon ve kaliteli pamuk ise açılmalı.
4 — Dikiş payını çevir
Parçayı ters çevir ve yan dikişe bak. İyi bir dikiş payı en az bir buçuk santim ve kenarı overlokla ya da biye ile kapatılmış olur. Dar, saçaklı ve tek sıra dikilmiş pay, parçanın ilk yıkamada açılacağını söyler.
Desenli bir parçaysa dikiş yerinde desenin devam edip etmediğine bak. Çizgiler yan dikişte buluşuyorsa üretici kumaştan tasarruf etmemiş demektir; bu, gözle görülmeyen yerlerdeki işçiliğin de iyi olduğuna dair en güvenilir işaret.
5 — Astar
Ceket, palto ve kalem etekte astar isteğe bağlı değil; parçanın formunu ayakta tutan şey o. Astarsız bir yün ceket omuzda oturmuyor, birkaç ay sonra dirsekte torbalanıyor.
Astarın kendisi de kumaş: viskon astar nefes alır, ucuz polyester astar terletir ve sürtünmede hışırdar. Ceketi giyip kollarını iki kez oynat; astar kolunda takılıyorsa kalıp ya da astar yanlış.
Bir ceketin astarı, fiyat etiketinden daha çok şey söyler.
6 — Düğme, fermuar, ilik
- Düğmeyi tırnağınla hafifçe çek: sallanıyorsa dikiş zayıf, sap dikişi yoksa kumaşı yıpratır.
- Yedek düğme dikili mi? Dikiliyse üretici parçanın uzun yaşamasını beklemiş demektir.
- Fermuarı üç kez aç kapa. Takılıyorsa mağazada takılan fermuar evde hiç açılmaz.
- İliklere bak: kenarları temiz ilikli mi, yoksa iplikler saçaklanmış mı?
- Metal düğme ve fermuar, plastikten ağır olduğu için elde hemen belli olur ve genelde daha uzun dayanır.
Fiyatın söylemedikleri
Pahalı bir etiket iyi kumaş garantisi vermiyor; markanın konumlandırması, mağaza kirası ve pazarlama bütçesi de o fiyatın içinde. Aynı şekilde ucuz etiket her zaman kötü kumaş demek değil; temel parçalarda şaşırtıcı derecede iyi pamuklar bulunuyor.
Bu yüzden fiyatı değil, altı kontrolü kullan. Kaliteyi yalnızca fiyattan okumaya çalışan mağaza danışmanlığı sana bir şey öğretmiyor, sadece satıyor.
Bir de beden meselesi var: beden etiketi bir ölçü değil, markanın kendi kararı. Aynı bedende iki markadan iki farklı kalıp çıkar; ona göre kendini yargılamak saçma.
Hangi parçaya para verilir
Bütçeyi eşit dağıtmak yerine sürtünmeye ve forma göre dağıt. Palto, ceket, deri ayakkabı ve çanta uzun yaşar ve her kombinde görünür; buralara yatırım yapılır.
Tişört, atlet ve mevsimlik trend parçalarda orta segment yeterli. Zaten en çok yıkanan ve en hızlı yıpranan parçalar bunlar.